نىمە ئۈچۈن قاپىيەلىك قوشاقلارمۇھىم ؟

  نىمە ئۈچۈن قاپىيەلىك قوشاقلارمۇھىم ؟

قاپىيە بالىلىق  دەۋىرنىڭ مۇھىم تەركىبى قىسمى . قاپىيە بالىلارغا تىلنىڭ قانداق ئىشلەيدىغانلىقىنى ئۆگىتىدۇ. يەنى بالىلار قاپىيە ئارقىلىق سۆزلەرنىڭ  ئاھاڭىنى  پەرىق ئېيتىشنى ئۆگىنىدۇ. شۇنىڭغا ئەگېشىپ بالىلارنىڭ  تىل ئىقتىدارى   يوقىرى كۆتۈرلىدۇ. مەسىلەن، يېڭىدىن تىلى چىقىۋاتقان بالىلىرىمىزغا ئەڭ ئاددى بولغان بىر بوغۇملۇق (ئات، ئەت،  كەت دىگەندەك) سۆزلەرنى قايتا- قايتا دېگۈزىمىز، بۇنىڭدىن مەقسەت تىلىنى بالدۇر چېقىرىش

 قاپىيەلىك قوشاقلارنى يادلىتىش ئارقىلىق  بالىلارنىڭ ئەستە توتۇش ئىقتىدارىنى يوقىرى كۆتۈرگىلى بولىدۇ، شۇنداقلا بالىلارنىڭ تىل قاپىيەلىكىنى ئاشۇرغىلى بولىدۇ .
 بالىلار  قاپىيەلىك قوشاقلارنى ئاڭلاش ۋە  يادىلاش  ئارقىلىق قاپىيەلىك سۆزلەرنى ياساش ئىقىتىدارىنى ھازىرلايدۇ،  ئەڭ مۇھىمى كىتاب ئوقۇش ئىقتىدرىنى ھازىرلايدۇ

  قاپىيەلىك شئىر ، قوشاقلارنى ئاڭلاپ چوڭ بولغان بالىلار مول تەسەۋۇر كۈچىگە ئىگە بولىدۇ. يەنى، ئۇلار قوشاق ئاڭلىغاندا  شۇ قوشاقتىكى پۇرسۇناژلارنىڭ ئوبرازىنى مىڭىسىدە شەكىللەندۈرىدۇ، بۇنىڭ بىلەن ئۇلارنىڭ تەسەۋۇرى ئېشىپ  بارىدۇ. مۇھىمى كەلگۈسىدىكى يېزىقچىلىق ئۈچۈن ئۆزىنى ھازىرلايدۇ. قاپىيەلىك قوشاقلار كىتاب ئوقۇشنى ئۆگىتىشتىن ئىبارەت بۇ مۈشكۈل ۋەزىپىگە ھوزۇر بېغىشلايدۇ

:قوشاق كىتابلار

ئاداش - ئاداش بولايلى

دىكى - دىكى توشقان

 :ھەرىپ قوشاقلىرى
   

ئا قوشاقلىرىم
ن  قوشاقلىرىم

ئا قوشاقلىرىم

 ،ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم 

ئەسلىدە ھەرىپلەرنى ئويۇن شەكىلىدە ئۆگىتىش(يەنى، ئەمەليەتتىن ئۆتكۈزگەن) جەريانىنى  ناھايىتى تەپسىلى قىلىپ تۈزۈپ چىقىش پىلانىم بار ئىدى. لىكىن  4 بالىدىن ۋاقىت ئاجىرتىپ قىلماق تەسكە توختايدىكەن. مەن بالىلىرىمنى قارتىپ قويۇپ ياكى ئۇلارغىمۇ ئىكران ئىچىپ بېرىپ،  ئىكران ئالدىدا  ئولتۇرۇشنى، بالىلىرىمغا قىلىنغان خىيانەت دەپ  قارايمەن. شۇڭا مۇشۇنداق ئاددى شەكىلىدە يوللاپ تۇراي

كومپىيوتىر ئىلىتىش تېخنىكام ناچار بولغاچقا، مەتبوئاتلاردا ئىشلىتىدىغان خەت شەكىلىنى قاچىلاماي ، نېمە بولسا شۇ بويىچە يازىۋەردىم. ئۇنىڭ ئۆستىگە چېكىت، پەشلىرىممۇ ئۆز ئورۇنىغا كەلمەي قالدى، خاتا يەرلىرىنى توغۇرلاپ ، پايدىللانغۇدەك  يەرلىرى بولسا پايدىلنىپ قالساڭلار، بۇ مېنىڭ ئۇيغۇرۇم ئۈچۈن قىلغان ئازراق تۆھپەم بولۇپ قالغۇسى

  <قوشاقلار<دىكى - دىكى توشقانلار>، <ئاداش - ئاداش بولايلى  ۋە باشقاقوشۇمچە كىتابلاردىن ئېلىندى

بىرىنچى كۈنى

:لازىملىق ماتىرياللار تېزىملىكى

.يوملاق چاپلاق ياكى  ئۇچى يوملاق بوياق قەلەم ، رەڭلىك قەغەز ، شىلىم، سۇ بوياق، قايچا

(do a dot marker)

كىتاب تېزىملىكى

 

ماتىريال يېتەرلىك ئەمەس

دىراما ئويۇنى

ئۇيغۇرچە بالىلار پرگراممىلىرى

 مۇشۇنىڭدىكى «ئا» ھەرىپىنىڭ ۋىدئوسىنى  كۆرۈپ، ئاتا بىلەن بالىنى دوراپ ئوينىساق بولىدۇ ياكى ھېكايە قىلىپ ئېيتىپ بەرسەكمۇ بولىدۇ.

ئۇششاق - چۈششەك يىمەكلىك ئۈچۈن:

ئالما، ئانار، ئالما قىقى، ئاناناس دىگەندەك «ئا» غا ئالاقىدار ھەر خىل يىمەكلىكلەرنى بەرسەك بولىدۇ

!قوشاق بىلەن مەشىقلەرنى تۆۋەندىكى ئولىنىشتىن چۈشۈرۈڭ

    ئا قوشاقلىرىم        ئا نى كېسىپ چاپلاش    ئا نى تېپىش    ئا نى ئىزلاپ يېزىش  

 ئا نى بوياش      تاشئالما دەرىسخانىسىنىڭ  ئا مەشىقلىرى 

 مىنىڭ نىشانىم قوشاقنى مەركەز قىلغان ھالدا ئويۇن ئويناش ئارقىلىق ھەرىپ ئۆگىتىش. بۇ جەرياندا بالا نۇرغۇن مەنپەتكە ئېرىشىدۇ. مەسىلەن، بالىنىڭ ئەستە تۇتۇش ئىقتىدارى يوقىرى كۆتۈرىلىدۇ، بەش ئەزاسىنىڭ كوردىناتسىيەسى ئاشىدۇ، ئۇششاق موسكوللىرى تەرەققى قىلىدۇ، بالا ئىرادىلىك،  تەرتىپلىك چوڭ بولىدۇ 

مەن مۇشۇ مەشىقلەرنى 3-4 كۈنگە بۆلۈپ ، ھەر خىل ئويۇنلارنى قوشۇپ ئۆگىتىمەن

 ئاۋۋال ھېكايە، قوشاق ئوقۇپ بالىنىڭ موتۇرنى قوزغىتىشىمىز لازىم ، بۇنىڭغا خىلى ۋاقىت كېتىدۇ، لىكىن ھىچقىسى يوق، قوشاق ئوقۇش جەريانىدا ، كىتابنىڭ كەينىدىكى تۆت ھەرپتىن ئۆگىنىۋاتقان ھەرىپنى بالىغا تاپقۇزساقمۇ ھەرىپنى ئاسان ئەستە تۇتۇۋالىدۇ

 ئويۇننى قوشاق يادلىغاچ ئوينايمىز

 ئۈنۈمى كۈرنەرلىك ياخشى بولۋاتىدۇ. قالغان قوشۇمچە ئويۇنلارنى فىيسبوكتا يوللارمەن 

قاتلانغان شەكىلى

كۆتۈرۈپ يۈرۈپ ئوقۇشقا قولايلىق

ئەسلى ھالىتى

:بىرىنچى كۈنىدىكى ئويۇنلار

ئا نى كېسىپ چاپلاش

لاي ئويۇنى

قوشاق

ئورغاق ئايغا ئولتۇردۇم
ئاي بولدى ،كىچىك كېمەم
كۆردۈم سانسىز يۇلتۇزنى
كۆك ئارا كېزىپ ھەردەم

قوشاق

ئاپتاپ چۈشتى ئاق تامغا
شولا چۈشتى كۆك تامغا
ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم
ئاۋۋال ئاتا - ئانامغا

ھەرىپ دوكىنى ئىچىلدى

   بۇ بىر ئاتىنىڭ بالىسىغا ئويۇن شەكىلىدە ھەرىپ ئۆگىتىش ئۇسۇلى ئىكەن. مەنمۇ شۇلارنى دۇراپ قىزىم بىلەن ئويناپ    باقسام  ناھايىتى مۇۋاپىقىيەتلىك بولدى 

  قىزىم ھەرىپ دوكىنى ئاچتى ، مەن خىرىدار بولۇپ دوكىنىغا كەلدىم، كىلىشتىن ئاۋۋال دوكىنىغا تېلىفۇن ئۇرۇپ دوكىننىڭ ئىچىلىش -تاقىلىش ۋاقتىنى ، مال بار يوقلىقىنى سۇراۋالدىم . ئەگەر پۇلىڭىز يەتمىسە دوكىنىنىڭ يېنىدا بىر ئاپتۇماتىك پۇل چىقىرىش ماشىنىسى با رتېخى. بانكا كارتىڭىزنى يانچۇقىڭىزغا سىلىپ بارسىڭىزلا بولىدۇ ، لىكىن مەن يېتەرلىك پارچە پۇل   ئېلۋالدىم، بۇنىڭدىن مەقسەت قىزىمغا پۇلنى تونۇتۇش. ئاۋۋال ئۆزەمگە 3 تال ھەرىپ سېتىۋالدىم ، ئاندىن چوڭ قىزىممۇ بىر نەچچە ھەرىپ ئالغاچ كەلگىن دىگەن ، ئونتۇپ قاپتىمەن ، قايسى ھەرىپلەرنى دىگەندۇ؟ تېلفۇن قىلىپ سۇراپ باقاي - ھە، دەپ تېلىفۇن ئۇردۇم، بۇ چاغدا قىزىم ھەدىسىنىڭ رولىنى ئېلىپ دەرھال  تېلفۇننى ئالدى. مەن قەستەن ئاڭىلمىغان بولۇپ ھە « ئا » نىما ،« ب » نىما دەپ قايتىلاپ سۇرىدىم . دوكىنىغا قايتىپ كەلسەم «ئەللىيىڭىز قىنى ؟ » دەپ سۇراپ ، ھە ھەدىسى قاراپ قاپتۇ-دە ،  دىۋىدى ، مەن شۇنداق ئەللىيىم ئوخلاپ قالغان ھەدىسى قاراۋاتىدۇ، دەپ قويدۇم. ئاندىن قىزىم ھاۋالە قىلغان ھەرىپلەرنى پۇلىنى بېرپ  سېتىۋالدىم . دوكىنىدا ئۆزى سىزىغان ھېس- تۇيغۇ ئىپاىلىرىمۇ بار ئىكەن ، ئۇلاردىمنۇ قوشۇپ سېتىۋالدىم . قارسام 6 ھەرىپتىن ئىككى سۆز ياسالايدىكەنمىز ، يەنى «ئات»، «ئاش » دىگەندەك . شۇنىڭ بىلەن بۇلارنى قىزىم بىلەن بىرلىكتە ھەجىلەپ ئوقىدۇق. ئەتە دوكىنىغا سانلار بىلەن شەكىللەرنى قوشۇپ  يىڭى مال كىرگۈزمەكچى. قىزىم خۇشاللىقىدا بەكلا ھاياجنلىنىپ كەتتى. ئەمدى ئوخلايلى ھېكايە ئوقۇپ بىرىمەن دىسەم بىر دەمدە كىتابلارنى تەييار 

.قىلىپ بوپتۇ. كىتابنى ئوقۇپ بولغۇچە ئۆزەم ئوخلاپ قاپتىمەن  

!چىكىت -پەشلىرىم ئىگىز -پەس بولۇپ قالدى ، ھازىرچە مۇشۇنداق يوللاۋىرەي  

سۆز ياساش

دوكان ئىچى

خىرىدار بىلەن سۆزلىشىش